 |
| SGK tăng giá sẽ góp thêm áp lực làm tăng tỷ lệ bỏ học - ảnh: VNN | |
Bốn điều bất cập đối với việc tăng giá sách giáo khoa trong năm học tới là "hoãn" việc thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ; vào giữa lúc dư luận đang nói nhiều đến tỷ lệ bỏ học; vào giữa lúc Đảng, Nhà nước chủ trương kiềm chế lạm phát là mục tiêu ưu tiên số một; để thực hiện lộ trình định giá theo cơ chế thị trường thì phải bỏ hoặc giảm độc quyền.
Về bất cập thứ nhất, hẳn mọi người còn nhớ, nhiều năm nay dư luận đã nói nhiều về Nhà xuất bản Giáo dục trên một số mặt, trong đó có độc quyền và giá cả. Thanh tra Chính phủ đã vào cuộc và báo cáo kết quả, trên cơ sở này, Thủ tướng Chính phủ đã có ý kiến chỉ đạo Bộ GD- ĐT yêu cầu Bộ chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục nghiên cứu, xây dựng cơ cấu giá bán hợp lý để giảm giá bán sách giáo khoa. Lãnh đạo Nhà xuất bản Giáo dục đến nay đã chưa thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ (vì sau đó xin được "hoãn" thời gian thực hiện trong năm học 2008-2009). Đây là một tiền lệ xấu đối với hiện tượng: dư luận thì nóng, thanh tra thì kết luận, Thủ tướng Chính phủ có ý kiến chỉ đạo, đơn vị thì xin "hoãn", về thực chất là không thực hiện. Có chuyên gia còn cho đó là "tiền lệ nguy hiểm" bởi nó sẽ mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác, làm vô hiệu hóa một nội dung cơ bản của cải cách hành chính và lòng tin đối với công cuộc cải cách này.
Về bất cập thứ hai, dư luận đang xôn xao về tỷ lệ bỏ học của học sinh. Một trong những nguyên nhân là việc không có đủ sách giáo khoa do hoàn cảnh gia đình khó khăn, nhất là những gia đình có nhiều con em đi học, những gia đình ở vùng sâu, vùng xa. Mặc dù giá sách giáo khoa cho năm học 2008-2009 tăng khoảng 10%, tức là tăng khoảng 6.000-9.000 đồng/bộ. Đó là chưa nói, các nhà sản xuất tập vở, các yếu tố khác liên quan đến việc học hành của con em, các gia đình nghèo sẽ càng gặp khó khăn, góp thêm áp lực làm tăng tỷ lệ bỏ học của học sinh. Đành rằng, Nhà xuất bản Giáo dục đã tham mưu Bộ GD-ĐT chỉ đạo các biện pháp cụ thể nhằm tạo điều kiện cho tất cả học sinh đều có đủ sách giáo khoa. Biện pháp có nhiều, nhưng tập trung vào hai việc: tăng cường trang bị cho tủ sách dùng chung của các trường vùng sâu, cho học sinh mượn lại sách giáo khoa, vận động học sinh lớp trước tặng lại cho học sinh lớp sau; thu mua lại sách giáo khoa cũ, giá từ 25-30% rồi bán lại với giá 40%. Riêng đối với học sinh nghèo, khó khăn, Nhà xuất bản Giáo dục có chương trình tặng phiếu giảm giá 10%. Phụ huynh học sinh sẽ nhận phiếu giảm giá tại các trường và trực tiếp tại các công ty sách và thiết bị trường học. Học sinh là con em thương binh 4/4... gửi danh sách về Nhà xuất bản Giáo dục sẽ được tặng sách giáo khoa. Những biện pháp trên xem ra "kỳ công" quá và thực hiện đâu có dễ dàng rộng khắp được đối với học sinh ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa,...
Về bất cập thứ ba, từ Bộ Chính trị, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đến các ngành, các cấp và toàn dân đang tập trung chỉ đạo và thực hiện tiết giảm chi tiêu, dồn sức cho mục tiêu kiềm chế lạm phát. Riêng về giá cả, Nhà nước đã yêu cầu không tăng giá nhiều loại hàng hóa, dịch vụ (kể cả học phí, viện phí,...) từ nay đến tháng 6; sau tháng 6 sẽ còn phải tính toán thêm căn cứ vào diễn biến ở trong nước và trên thế giới để quyết định chứ không có nghĩa là được tăng giá.
Về bất cập thứ tư, lộ trình giá theo cơ chế thị trường là một định hướng khi nước ta chấp nhận chuyển sang kinh tế thị trường. Tuy nhiên, để thực hiện được lộ trình này, thì phải bỏ hoặc giảm độc quyền. Độc quyền xuất bản sách giáo khoa - với một khối lượng lớn lên đến hàng trăm triệu bản sách/năm - được duy trì quá lâu đã có nhiều ý kiến bàn luận. Trong một thị trường không có cạnh tranh như thị trường sách giáo khoa thì việc độc quyền thao túng giá là khó tránh khỏi.
(Theo Thanh Niên) |