Tai nạn thương tích (TNTT) trẻ em (do tai nạn giao thông, đuối nước, bỏng, ngã, bạo lực trong gia đình, xã hội và tự tử...) là thứ "họa bất kỳ" mà không ai mong muốn. Tuy nhiên, nhìn vào thực tế số tai nạn thương tích trẻ em đang gia tăng đột biến vào dịp nghỉ hè, chúng tôi nhận thấy, một phần rất lớn những ca TNTT đau lòng của trẻ thường bắt nguồn từ sự bất cẩn và kém hiểu biết của người lớn.
Nơi xảy ra tai nạn nhiều nhất
Từ khi bắt đầu vào dịp nghỉ hè tới nay, Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp nhận số ca bệnh nhi TNTT đau lòng tăng gấp đôi so với ngày thường. Các bác sỹ ghi nhận, nhà lại chính là nơi xảy ra rất nhiều ca TNTT trẻ em. Nhiều phụ huynh cẩn thận để trẻ chơi trong phòng đã chặn cửa ra vào, lối đi, nhưng lại không để ý đồ chơi nhỏ, tròn, sắc nhọn khiến trẻ nuốt hoặc bị cứa đứt tay, chân; bà cháu cùng cười đùa trong lúc ăn nhãn khiến cháu bị hóc hạt nhãn.
 |
| Chỉ một phút lơ là, trẻ có thể gặp nguy hiểm như ngã cầu thang |
Ngoài ra, ngã cầu thang, gác xép không có tay vịn, thò tay vào ổ điện dưới thấp, không che chắn… là nguyên nhân của rất nhiều ca TNTT trẻ em phải vào Bệnh viện Nhi Trung ương.
Đặc biệt, ở nhiều vùng nông thôn, đuối nước là nguyên nhân gây tử vong trẻ em cao nhất. Nhiều trẻ bị cướp đi sinh mạng hoặc mang thương tật suốt đời chỉ vì những nguyên nhân không đáng có. TNTT hiện đang là một trong những nguyên nhân chính gây tử vong và tàn tật cho trẻ em.
Đau lòng hơn, tại Viện Bỏng quốc gia, phần lớn số bệnh nhân luôn là trẻ em, đặc biệt là trong những ngày hè này, số bệnh nhi tăng gấp đôi và tập trung chủ yếu ở các vùng nông thôn.
Có mặt tại Khoa Bỏng trẻ em, chúng tôi đã chứng kiến những thân thể non nớt quấn trong băng trắng, những tiếng khóc thét khi y tá thay băng. Điều đáng nói là rất nhiều trẻ nhập viện bị bỏng sâu, phải điều trị lâu dài và chịu những di chứng nặng nề như sẹo xấu, sẹo co kéo, cắt cụt chi...
TS Nguyễn Viết Lượng, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Viện Bỏng Quốc gia cho biết, trẻ em bị tai nạn bỏng dù trong hoàn cảnh nào thì nguyên nhân vẫn là do người lớn. Rất nhiều vật dụng trong nhà như đồ điện, bàn là, bếp, phích nước nóng, thức ăn nóng… sẽ gây bỏng nặng nếu người lớn lơ là không để mắt tới trẻ.
Khi trẻ bị bỏng, lại chưa biết cách sơ cứu đúng là ngâm chỗ phỏng bằng nước lạnh 15-20 phút để hạ nhiệt độ, sau đó băng chỗ phỏng lại và đưa ngay tới cơ sở, các phụ huynh lại nghe theo kinh nghiệm phản khoa học do người khác rỉ tai như bôi kem đánh răng, vôi, muối, nước mắm… lên vết bỏng không được xử trí sớm và càng nặng hơn.
Người lớn bất cẩn
Bác sỹ Cao Độc Lập, Trưởng Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Việt Đức cho biết, số ca TNTT trẻ em nhập viện trong dịp này chủ yếu là bị gãy xương tay, chân do ngã, đi xe đạp, trượt patanh, chơi đùa… Đặc biệt, gần đây đã nổi lên số bệnh nhân bị TNTT do đi xe đạp "ruồi" với nhiều kiểu nhào lộn khác nhau.
Ngoài ra, bác sỹ Lập vẫn tiếp tục bày tỏ băn khoăn xung quanh việc trẻ em dưới 14 tuổi không bắt buộc phải đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên xe gắn máy. Ở các nước có nền y học phát triển trên thế giới, trẻ em khi đi xe đạp, chơi trò chơi, trượt tuyết, trượt patanh… đều được khuyến khích đội mũ bảo hiểm.
Theo bác sỹ Lập, lý do trẻ em có đốt sống cổ yếu, việc đội mũ bảo hiểm có thể gây tổn thương là chưa thuyết phục. Điều quan trọng là phải đội mũ bảo hiểm đạt chất lượng an toàn và phù hợp với lứa tuổi của trẻ. Hiện chưa có cơ sở khoa học xác định chính xác tuổi bắt đầu đội mũ bảo hiểm bắt buộc, nhưng theo bác sỹ Lập, bất kỳ trẻ nào đã có khả năng ngồi độc lập trên xe gắn máy thì nên đội mũ bảo hiểm.
Theo báo cáo của Cục Y tế dự phòng và môi trường, Bộ Y tế, năm 2007, cả nước ta có hơn 9.000 trường hợp trẻ em bị TNTT, trong đó có hơn 7.500 trẻ tử vong. Cứ mỗi ngày, trên cả nước lại có 20 trẻ em thiệt mạng và rất nhiều trẻ em bị tàn tật vì TNTT.
Theo nghiên cứu của Tổ chức Plan Việt Nam năm 2001, mỗi ngày có khoảng 35 trẻ bị chết do đuối nước và 11 trẻ bị chết do tai nạn giao thông.
Theo thống kê của Cục Y tế dự phòng Việt Nam, trong số 796.241 trường hợp TNTT nhập viện, trẻ em dưới 15 tuổi chiếm hơn 12%. Những hậu quả đau lòng do TNTT gây ra sẽ ảnh hưởng lâu dài và nặng nề tới sức khỏe của những công dân tương lai.
Tuy vậy, khoảng 70% các ca tử vong do thương tích và 57% số ca bị thương của trẻ em dưới 20 tuổi là hoàn toàn có thể phòng chống được. Do đó, TNTT hoàn toàn có thể kiểm soát được nếu mỗi bậc cha mẹ chịu tìm hiểu các kiến thức cơ bản phòng tránh nguy hiểm cho con cái.
|
Cách sắp đặt ngôi nhà an toàn cho trẻ
Theo Tổ chức Plan Việt Nam, để phòng tránh TNTT cho trẻ, nhất thiết phải xây đắp một ngôi nhà an toàn cho trẻ.
Theo đó, ngôi nhà phải có cửa, cổng chắc chắn ngăn cách với đường, ngõ; ao hồ, hố vôi gần nhà phải có hàng rào bao quanh; giếng và dụng cụ chứa nước phải có nắp đậy an toàn; tay vịn cầu thang, ban công, cửa sổ phải có chấn song an toàn, có cửa chắn ở đầu và cuối cầu thang;
các vật dụng như phích nước nóng, ổ cắm điện, diêm, bật lửa, vật sắc nhọn như dao, kéo… phải để trên cao, ngoài tầm với của trẻ; phải có cửa ngăn với nhà bếp, nếu bếp đặt trên sàn nhà phải có rào chắn; không để những đồ chơi nhỏ, vật dễ nuốt như đồng xu, bi, hạt lạc, nhãn… ở chỗ chơi của trẻ dưới 5 tuổi;
các loại hóa chất độc hại phải bảo quản, tránh xa nguồn thức ăn, nước uống; tủ thuốc gia đình phải có đầy đủ nhãn mác, hướng dẫn sử dụng, để trong tủ khoá, ngoài tầm với của trẻ và có đủ phương tiện sơ cứu trong các trường hợp TNTT thông thường. |