|
- Tốc độ đô thị hoá diễn ra mạnh mẽ đang đòi hỏi lượng cán bộ công tác trong ngành quản lí đô thị (QLĐT) ngày một lớn. Trong khi đó, đào tạo nhân lực trình độ ĐH trong các trường mới chỉ ở giai đoạn bắt đầu. Đây sẽ là cơ hội cho những người muốn học và làm trong lĩnh vực đang ngày một “nóng” này.
Làm QLĐT: Cần có kiến thức liên ngành
 |
| Căng thẳng ngày thi. Ảnh: Lê Anh Dũng | Thẩm định hồ sơ, thiết kế, bản vẽ thi công, cấp giấy phép xây dựng, kiểm tra đường sá, bóng đèn, giải phóng mặt bằng, cấp thoát nước, vệ sinh môi trường,… là công việc hàng ngày của anh Nguyễn Lê Hoàng cùng các chuyên viên thuộc phòng Xây dựng – Đô thị, UBND quận Tây Hồ.
“Khi chưa làm quản lí, tôi trực tiếp đi địa bàn kiểm tra, xác định quy hoạch. Còn khi làm quản lí, tôi căn cứ vào quy định để chỉ đạo bằng các văn bản, làm sao để các lĩnh vực vừa được bao quát hết lại vừa không chồng chéo lên nhau”, anh Hoàng kể về công việc của một trưởng phòng Xây dựng – Đô thị mà anh đảm nhận hàng ngày.
|
QLĐT là một ngành khoa học tổng hợp, bao gồm các lĩnh vực quy hoạch kiến trúc đô thị; sử dụng đất đai; đầu tư, phát triển nhà và cơ sở hạ tầng công cộng; môi trường đô thị; an ninh; giao thong; trật tự xã hội,…cung cấp kiến thức để kiểm soát quá trình tăng trưởng phát triển đô thị.
SV được học các kiến thức cơ bản về quy hoạch, kiến trúc, bất động sản, cung cấp nước sạch, thoát nước, môi trường,.. Ra trường, SV có thể công tác tại các Phòng Xây dựng – đô thị, Sở Địa chính, BQL các dự án, Sở Quy hoạch - kiến trúc, Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên – Môi trường. | Làm trong lĩnh vực QLĐT được 12 năm, anh Hoàng có ấn tượng khá sâu sắc với công việc của mình: “QLĐT là một lĩnh vực rộng, bao gồm nhiều công việc và có mối quan hệ với nhiều lĩnh vực liên ngành như tài nguyên - môi trường, quản lí dự án, tài chính,… QLĐT không đơn thuần là một công việc khô khan. Khi có sai phạm, chúng tôi phải vận động người vi phạm tự nguyện sửa chữa. “Công đoạn” này đòi hỏi phải rất kiên trì. Nhiều khi người dân không đồng tình, chúng tôi bắt buộc phải dùng các biện pháp cưỡng chế”.
Làm QLĐT cũng là một công việc rất… nhạy cảm! ! “Va chạm với nhiều người, mà mỗi người lại có nhu cầu lợi ích khác nhau. Nhiệm vụ của chúng tôi là làm sao phải giải quyết được công việc theo đúng pháp luật mà vẫn vừa lòng các bên ở một mức độ nào đó, để người dân không cảm thấy ức chế”, anh Hoàng chia sẻ.
Năm 2005, phòng Xây dựng – Đô thị do anh Hoàng làm trưởng phòng chỉ có 4 người. Nhưng đến nay, con số này là 12 người. Anh Hoàng nói: “Các ban, ngành, các phường trong quận đều cần cán bộ QLĐT. Do đó, nhu cầu cán bộ QLĐT là rất lớn”.
Cơ hội cho SV từ thực trạng thiếu nhân lực
|
Từ trước đến nay, các trường đã đào tạo cán bộ QLĐT bằng nhiều cách để đáp ứng yêu cầu công việc. Nhưng do tốc độ đô thị hoá đang diễn ra quá nhanh, lượng cán bộ này chưa thể đủ để có thể đảm đương được lượng công việc ngày một nhiều, ngày một phức tạp.
GS. TSKH Nguyễn Lân, Tổng thư kí Hiệp hội các Đô thị Việt Nam. | Hiện nay, theo số liệu thống kê mới nhất của Bộ Xây dựng thì Việt Nam có tổng cộng 729 đô thị các loại. Trong khi đó, tốc độ đô thị hoá đang diễn ra ngày một mạnh mẽ và không có dấu hiệu chậm lại. Lượng đô thị sẽ ngày một tăng dần theo đà phát triển của kinh tế, xã hội.
Tại Đại hội lần thứ 2 của Hiệp hội các Đô thị Việt Nam tổ chức năm 2006, một khảo sát của các chuyên gia trong lĩnh vực đô thị và QLĐT cho thấy: Trong 49 đô thị tham gia cuộc khảo sát, chỉ có 1 đô thị có đủ cán bộ theo đúng yêu cầu về cơ cấu nhân sự. Trong khi có đến 18 đô thị thiếu cán bộ quản lý ở mức trầm trọng.
Ở nước ta hiện nay, chỉ có ĐH Kiến trúc HN là có riêng một khoa QLĐT, ra đời từ năm 2005 và chỉ tiêu tuyển sinh mỗi năm là 50 SV. Trong khi đó, theo báo cáo tại Đại hội, dự kiến cuả các địa phương về nhu cầu đào tạo đại học chuyên ngành QLĐT ngày một tăng cao.
Cụ thể là: Giai đoạn 2006-2010 cần 125 kĩ sư QLĐT/46 đô thị; giai đoạn 2010-2015 cần 251 kĩ sư QLĐT/40 đô thị; giai đoạn 2015-2020 cần 328 kĩ sư QLĐT/34 đô thị. Đó là chưa kể đến lượng đào tạo sau ĐH chuyên ngành QLĐT cũng đang rất cấp bách.
Từ năm 2008, bắt nguồn từ nhu cầu thực tiễn, ĐHKHXH&NV (TP.HCM) bắt đầu mở và tuyển sinh chuyên ngành Đô thị hoá. PGS.TS Nguyễn Minh Hoà, trưởng ngành Đô thị hoá của trường, cho biết: “TP.HCM hiện có 24 quận, huyện, hơn 300 phường, xã và trung bình mỗi năm có hơn 500 dự án đô thị được triển khai trên địa bàn thành phố.
Nếu mỗi phường xã, mỗi dự án cần có 1 cán bộ làm công tác quản lí nhà ở, đất đai, môi trường, kĩ thuật hạ tầng,… thì phải mất 10 năm đào tạo chúng tôi mới cung ứng đủ. Đó là chưa kể đến hàng trăm thành phố, thị xã từ Đà Nẵng trở vào đến đồng bằng sông Cửu Long cũng đang "khát" cán bộ QLĐT và quản lí dự án”.
Năm 2008, khoa QLĐT, ĐH Kiến trúc HN được giao chỉ tiêu đào tạo gấp đôi 3 năm trước, từ 50 SV lên 100 SV. Mục đích là đào tạo thêm nguồn nhân lực phục vụ cho ngành này.
Theo PGS.TS.KTS Nguyễn Tố Lăng, Chủ nhiệm Khoa QLĐT, Trường ĐH Kiến trúc HN thì: “Các cơ quan cho biết họ sẵn sàng nhận những SV mới tốt nghiệp chuyên ngành này nếu đáp ứng được yêu cầu công việc. Năm 2006, Viện Quy hoạch xây dựng thuộc Sở Quy hoạch kiến trúc TP.HCM do thiếu cán bộ chuyên ngành QLĐT đã đề nghị chúng tôi giới thiệu cho họ một số cán bộ hoặc SV tốt nghiệp ngành này”.
“Đầu vào” không “gay cấn”
|
QLĐT đang thiếu nhân lực, cơ sở đào tạo lại rất ít nhưng đầu vào không “bức xúc” như các ngành khác bởi đây là một ngành mới mở, nhiều người mang tâm lí là ra trường không biết sẽ làm gì, làm ở đâu và công việc như thế nào. Chỉ khi vào học rồi thì SV mới hình dung ra công việc và tiềm năng phát triển rất rộng mở của ngành.
PGS. TS. KTS Nguyễn Tố Lăng | Sau 3 năm tuyển sinh chuyên ngành QLĐT của ĐH Kiến trúc, ông Nguyễn Tố Lăng nhận định: “Đầu vào của chuyên ngành này không “gay cấn” như các ngành khác. Bởi SV thi vào đây chỉ cần qua mức điểm sàn của trường thì sẽ được phân khoa theo nguyện vọng và mức điểm thi đạt được. Những ai đủ điểm mà đăng kí vào ngành này ngay từ đầu thì đương nhiên sẽ được vào”.
Ông Lăng cho biết thêm: “Trong Trường ĐH Kiến trúc, ngành QLĐT lấy điểm chuẩn chỉ ở mức trung bình so với các ngành đào tạo khác”.
Tuy nhiên, theo ông Lăng thì: “Cái khó của SV học QLĐT là vừa phải học quản lí kiến trúc lẫn quản lí quy hoạch nên lượng kiến thức sẽ nặng hơn. Mặt khác, QLĐT là lĩnh vực liên quan nhiều đến các văn bản pháp luật, các quy định, nghị định,… bởi pháp luật là công cụ để quản lí xã hội nói chung, QLĐT nói riêng.”
Cùng chung nhận định với ông Lăng, ông Hoà, trưởng ngành đào tạo Đô thị hoá, ĐHKHXH&NV TP.HCM cho biết: “Đây là một chuyên ngành hiện đại, liên ngành và ứng dụng. Bởi nó tiếp nhận những thành tựu mới của công nghệ, kĩ thuật trong quy hoạch kiến trúc, xây dựng, môi trường để giải quyết những vấn đề nóng bỏng như tái định cư, phân bố dân số, giao thông,…
Mặt khác, đô thị hiện đại có đặc điểm là đa dạng, đa chiều, đa cấp độ nên quản lí nó sẽ liên quan nhiều đến các lĩnh vực như kinh tế, luật pháp, khoa học xã hội – nhân văn… nên quá trình học sẽ đòi hỏi những kiến thức liên ngành cao.
Bên cạnh đó, người học muốn làm tốt công việc của mình sau này thì rất cần gắn bó với thực tiễn sinh động của đất nước và địa bàn mà họ sinh sống, làm việc”.
|
Ở phía Bắc, tính đến nay chỉ có ĐH Kiến Trúc HN đào tạo chuyên ngành về QLĐT. Chỉ tiêu tuyển sinh năm 2008 là 100 SV. Điểm chuẩn 3 năm trước đây lần lượt như sau: Năm 2005: 23.5 điểm; năm 2006: 22 điểm; năm 2007: 17 điểm. Thí sinh dự thi khối A.
Tại Phía Nam có chuyên ngành Đô thị hoá của trường ĐHKHXH&NV TP.HCM, bắt đầu tuyển sinh từ năm 2008. Chỉ tiêu tuyển sinh là 70 SV. Thí sinh dự thi khối A và D1. |
|