Tại thành phố Ôn Châu, nơi tập trung những doanh nhân mới nổi tại Trung Quốc, dấu hiệu về sự giàu có không phải là những chiếc xe Bentley mà là máy bay trực thăng.
 |
| Guan Hongsheng đứng bên một trong ba chiếc trực thăng của ông. Ảnh: NYT. |
Guan Hongsheng có tới ba chiếc. “Đối với chúng tôi, thời gian làm việc mỗi tuần là 80 tiếng. Vì thế bạn có biết chúng tôi cần gì không? Sự nhanh chóng”, Guan nói. Người đàn ông này phất lên nhờ buôn bán. Để giảm stress từ công việc kinh doanh, ông cho rằng không gì bằng lượn vòng trên không trong trực thăng. “Chỉ có khi đó tôi mới thực sự thư giãn”, ông cho biết.
Tuy nhiên, việc bay lượn đó không hợp pháp.
Guan và các bạn của ông là những kẻ bay chui. Đây là một nhóm nhỏ những người giàu có ở Trung Quốc có máy bay và họ cất cánh dù trái luật. Là những người đầu tiên có máy bay riêng, mong ước của họ bị cản trở bởi việc xin giấy phép là cực kỳ khó khăn. Việc xin giấy phép bay có thể mất nhiều ngày và thường bị từ chối. Xin phép hạ cánh cũng phiền phức không kém.
Vì thế, những kẻ bay chui bí mật cất cánh và bay lượn khi giới chức không phát hiện hoặc để ý. Khoản tiền phạt có thể khiến một người Trung Quốc bình thường sạt nghiệp. Tuy nhiên, với những người lắm tiền nhiều của này, mức đó không ảnh hưởng gì.
“Thực ra là như thế này – gia đình hoặc vợ con bạn không muốn bạn đi với gái nhưng bạn vẫn đi đấy thôi. Bay trộm chẳng khác gì tình yêu vụng trộm, bạn làm mà không nói với ai”, Guan ví von.
Hiện chưa rõ có bao nhiêu người bay trộm ở Trung Quốc nhưng các chuyên gia cho rằng nước này có khoảng 1.000 máy bay riêng. Cao Wei, giám đốc công ty đào tạo phi công và cho thuê máy bay cỡ nhỏ ở Bắc Kinh, cho biết có hàng trăm máy bay không được đăng ký ở Trung Quốc. Ông nói rằng phần lớn những chiếc bay lén là trực thăng vì chúng không cần đường băng.
“Bạn không cần nhiều không gian và có thể có lịch bay khá linh động. Ví dụ, nhà bạn cách sân golf vài km, bạn chỉ việc nhảy lên trực thăng, bay thật thấp và đến đó mà khó bị phát hiện”, Cao nói.
Một số máy bay kiểu này đã bị người ta tưởng là vật thể bay không xác định, trong đó có vụ một chiếc trực thăng hạ cánh đêm xuống sân bay Hàng Châu hồi tháng 7 năm ngoái khiến hàng loạt máy bay thương mại không thể cất cánh. Một phi công giàu có ở Đông Quản, phía nam Trung Quốc, đã khiến báo chí ầm ĩ năm 2006 khi dùng trực thăng đuổi theo và tóm được những tên trộm chiếc xe ô tô hạng sang của ông.
Gần đây nhất, một phi công lạc vào tầm ngắm của trạm kiểm soát không lưu giữa hai sân bay lớn ở Thượng Hải trong dịp triển lãm quốc tế Thượng Hải năm ngoái giữa lúc an ninh được tăng cường đặc biệt đề phòng khủng bố.
Tuy vậy, hầu hết các vụ va chạm với cơ quan chức năng không rùm beng như vậy. Guan bị tóm hồi tháng 3 năm ngoái khi cùng bạn vi vu trên hai chiếc trực thăng quanh Ôn Châu mà không xin phép. Mức phạt được đưa ra là 15.400 USD nhưng rồi họ xin được giảm xuống còn khoảng 3.000 USD.
Dù bị phạt tiền, Guan vẫn giữ chiếc trực thăng Robinson do Mỹ sản xuất tại nhà chứa máy bay trong câu lạc bộ du thuyền bên bờ song Ou. Giờ đây ông chỉ bay lượn dọc khoảng không phía trên dòng sông để tránh gây chú ý.
Về lý thuyết, Guan và những người khác có thể bay bất cứ nơi nào họ muốn. Trên thực tế, các rào cản và quy định cấm khiến họ nản. Không phận Trung Quốc thuộc quyền quản lý của quân đội và họ kiểm soát chặt chẽ quyền bay kể cả của các hãng hàng không thương mại, vốn đang bùng nổ tại nước này.
Máy bay riêng chiếm phần nhỏ tại Trung Quốc. Những người học lái máy bay hoặc những người muốn ngắm cảnh từ trên không có thể cất cánh từ một số sân bay nhất định và khoảng bay chỉ giới hạn trong vài km. Những người muốn bay xa hơn phải xin giấy phép và nộp kế hoạch bay với cả quân đội và cơ quan hàng không dân dụng. Ngoài ra, họ còn phải xin ý kiến của cơ quan dự báo khí tượng. Thủ tục xin phép này có thể mất tới 10 ngày.
“Chỉ khi nào cơ quan hàng không dân dụng và không quân chấp nhận rồi cả các đơn vị không quân và hàng không địa phương dọc tuyến bay đồng ý bạn mới xin được giấy phép. Chỉ cần một bên không chấp thuận là bạn không thể bay được. Và còn phụ thuộc xem thời tiết có thuận lợi hay không”, Cao nói.
Đối với một số người, những trở ngại đó là quá lớn. Zhu Songbin mua một máy bay cỡ nhỏ năm ngoái tại Quảng Châu và xin giấy phép để bay về Ôn Châu, cách đó khoảng 950 km về phía tây bắc. Ông phát hiện ra rằng việc xin phép bay tiêu tốn hàng nghìn USD và cần sự phối hợp của các cơ quan liên ngành.
Zhu cho biết ông đã định bay lén cả quãng đường dài về nhà nhưng rồi suy nghĩ lại. “Tôi sợ họ sẽ thu giấy phép lái máy bay của tôi nếu họ bắt được. Vì thế tôi đành phải bán nó cho người khác”, ông nói.
Chính phủ Trung Quốc đang cân nhắc thay đổi các quy định bay. Năm ngoái, họ đề xuất cho phép máy bay hoạt động trong phạm vi độ cao dưới 4km. Bước thử nghiệm đầu tiên sẽ được áp dụng tại Quảng Đông và Hắc Long Giang trong năm 2011 và 2012, theo đó, máy bay được phép hoạt động trong phạm vi độ cao 1 km.
Các nhà đầu tư Trung Quốc bắt đầu tăng tốc chuẩn bị cho thị trường nhiều tiềm năng này. Hồi tháng 2, chi nhánh của một công ty nhà nước của Trung Quốc đã mua Cirrus, công ty sản xuất máy bay loại nhỏ của Mỹ. Tuy nhiên, sự bùng nổ máy bay tư nhân sẽ phải chờ thêm một chút, cho đến khi không phận Trung Quốc được mở cửa cho máy bay tư nhân vào năm 2020.
Ngọc Sơn (theo NYT)