Chỉ cần kiêng thịt động vật, bạn đã ăn chay thành công. Thế nhưng nếu không cung cấp đủ dưỡng chất, chế độ ăn này sẽ khiến bạn teo não.
Ngày nay, việc ăn chay được khuyến khích vì mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Ăn chay giúp cơ thể cân bằng năng lượng, thậm chí có thể chữa bệnh hiểm nghèo. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây của các nhà khoa học tại trường Đại học Oxford, Mỹ, công bố ăn chay làm teo não.
Não teo nhỏ do thiếu vitamin B12
Cuộc nghiên cứu được tiến hành trên 107 người tình nguyện, tuổi từ 61 đến 87. Những người này được cho làm bài kiểm tra trí nhớ, thể chất. Các nhà khoa học đã tiến hành chụp cắt lớp não cho họ, đồng thời lấy mẫu máu để kiểm tra mức độ vitamin B12.
Năm năm sau, những người này được tập hợp để làm lại các xét nghiệm trước đây. Kết quả: Người có mức độ vitamin B12 trong não cao hơn, khả năng bị teo não có thể giảm được sáu lần so với người có mức độ vitamin B12 thấp hơn.
Vitamin B12 là một trong tám vitamin nhóm B rất quan trọng để duy trì các chức năng của não, hệ thần kinh và sự hình thành của máu trong quá trình trao đổi chất ở mỗi tế bào.
Vitamin B12 không những ảnh hưởng đến sự điều tiết và tổng hợp của các DNA mà còn tạo ra năng lượng và tổng hợp các a-xít béo.
Việc thiếu vitamin B12 do cơ thể không nhận đủ trong quá trình ăn uống. Loại vitamin này thường có trong các thực phẩm như: thịt, cá, sữa, trứng... Đây là những thực phẩm người ăn chay không dùng, vì vậy họ thường xuyên thiếu vitamin B12.
Ăn chay đúng giúp giảm bệnh tật
Theo ước tính, hiện số người ăn chay của nước Mỹ chiếm khoảng 0,2-1,3% dân số, trong khi nước Anh chiếm 0,25-0,4% dân số. Con số này chắc hẳn nhỏ so với các quốc gia châu Á, nơi có số lượng người ăn chay theo tôn giáo rất đông.
Ngày nay, việc ăn chay không chỉ đơn giản vì lý do tôn giáo, bảo vệ môi trường, sở thích. Việc ăn chay còn được khuyến khích vì lý do sức khỏe.
Ăn chay được xem là hình thức ăn uống khỏe mạnh, có lợi cho sức khỏe. Hiệp hội dinh dưỡng Hoa Kỳ và Canada đã đưa ra kế hoạch ăn kiêng thích hợp giúp đáp ứng lượng chất dinh dưỡng cần thiết cho mọi lứa tuổi. Các nghiên cứu trên phạm vi lớn đã cho thấy ăn chay có khả năng giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư, các bệnh liên quan đến tim mạch hoạch các căn bệnh nặng khác.
Các nghiên cứu đã cho thấy mối liên hệ trực tiếp với nguy cơ mắc bệnh ung thư phổi, thực quản, gan và ruột kết.
Hiệp hội dinh dưỡng Hoa Kỳ và Canada đã khẳng định: "Việc ăn chay còn mang lại những lợi ích về mặt dinh dưỡng như giảm lượng chất béo bão hòa, giảm cholesterol, protein động vật và tăng lượng carbohydrate, chất xơ, ma-giê, ka-li, folate và chất chống ô-xy hóa như vitamin C và E..."
Những người ăn chay còn có xu hướng giảm bớt chỉ số trọng lượng cơ thể, giảm lượng cholesterol và huyết áp, ít bị tác động bởi các bệnh tim mạch, cao huyết áp, tiểu đường tuýp 2, thận, chứng loãng xương, Alzheimer's...
Tuy nhiên, việc ăn chay chỉ thực sự tốt nếu bạn biết ăn đúng cách. Nhiều người thường ăn chay rất đơn giản, chỉ bằng vài loại thực phẩm chế biến đi, chế biến lại cho qua bữa. Như vậy, về lâu dài, họ sẽ bị thiếu hụt nhiều chất dinh dưỡng quan trọng, dẫn đến trí não không nhanh nhạy, cơ thể suy nhược, mệt mỏi...
Thành phần nên có trong bữa ăn chay
Mặc dù ăn chay, bạn cũng cần phải cung cấp đủ 2.300 calories/ngày như cách ăn thông thường khác. Chính vì vậy bạn nên tìm hiểu thành phần dinh dưỡng trong các thục phẩm chay để đưa ra thực đơn hợp lý.
- Protein: Nghiên cứu của trường Đại học Havard, Mỹ, cũng như của các quốc gia khác trên thế giới đã khẳng định:
Những người ăn chay có khả năng hấp thụ chất protein từ thực vật nhiều hơn thông qua việc ăn uống hàng ngày.
Các chuyên gia dinh dưỡng lo ngại những người ăn chay không thể nhận đủ các amino a-xít thiết yếu, đặc biệt là những người ăn chay không sử dụng thực phẩm có nguồn gốc từ động vật, kể cả trứng hay sữa.
Bạn có thể tìm thấy chất protein trong đậu nành, rau dền đỏ, bột kiều mạch, gạo lức, đậu...
- Chất sắt: Lượng chất sắt trong bữa ăn của người ăn chay cũng tương tự như trong bữa ăn của người không ăn chay. Tuy nhiên, tính khả dụng sinh học của thực phẩm ăn chay lại thấp hơn thịt. Chính vì điều này, những người ăn chay phải bổ sung thêm chất sắt.
Những thực phẩm ăn chay giàu chất sắt bao gồm: đậu đen, đào lộn hột, dâu tây. Tuy nhiên, để tăng lượng chất sắt, bạn có thể uống thêm các loại nước trái cây, củ cải đỏ. Bạn cũng nên nấu thực phẩm trong các dụng cụ nấu ăn bằng sắt để tăng chất sắt cho cơ thể.
- Can-xi: có trong bông cải xanh, đậu phụ, sữa có can-xi, sữa đậu nành và nước cam.
- Omega 3: có nhiều trong cá. Tuy nhiên, thực phẩm chay cũng chứa omega 3 như: dầu thực vật, dầu cọ, đậu phụ, đậu nành, lạc, quả óc chó...
- Chất béo: có trong các loại dầu thảo mộc, lạc, đậu nành, vừng, hướng dương, ngô, dầu ô-liu... và trong các loại bơ thảo mộc.
- Vitamin B12: chủ yếu có trong các thực phẩm nguồn gốc động vật. Vì vậy, lượng vitamin B12 trong thực phẩm chay thường rất thấp.
Bạn có thể tìm vitamin này trong gạo lức, tương, nước suối thiên nhiên và rong biển.
Theo