|
Nước Mỹ chưa từng chứng kiến điều tương tự: Tổng thống đương nhiệm và người vừa đắc cử cùng tham vấn và hợp tác để giải quyết những khó khăn thách thức của quốc gia.
 |
| Obama đồng Tổng thống Mỹ với Bush. (Ảnh: AFP) |
"Đó là điều khác thường", George Edwards, chuyên gia nghiên cứu Tổng thống tại trường Đại học Texas A&M cho biết.
Nhân tố lịch sử
Giáo sư Julian Zelizer của trường Đại học Princeton thì coi việc Obama hành động như "Tổng thống buông rèm nhiếp chính" là kết quả của nhiều nhân tố mang tính lịch sử. Những nhân tố này hội tụ từ mùa thu năm nay:
- Cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, đòi hỏi hành động kịp thời.
- Tổng thống đắc cử và người sắp mãn nhiệm, đều có những lý do cá nhân và chính trị để thể hiện rằng, họ có thể giải quyết cuộc khủng hoảng.
- Barack Obama, Tổng thống đắc cử, là người "tin tưởng mạnh mẽ vào Chính phủ, muốn mọi việc tiến hành lập tức".
- Tổng thống George W. Bush, người chuẩn bị rời nhiệm sở, đã khiến mối quan hệ hai người trở nên dễ dàng hơn.
Đây có thể coi là lần chuyển giao quyền lực êm thấm nhất từ trước tới nay.
Bức tranh ấn tượng
Những sự kiện diễn ra trong ngày 24/11 đã vẽ nên bức tranh ấn tượng giữa Bush và Obama.
 |
| Bush và Obama cùng bàn bạc cách giải quyết khủng hoảng. (Ảnh: AFP) |
Bush nhâm nhi tách cà phê với Bộ trưởng Tài chính Henry Paulson để thảo luận về quyết định trợ giúp đại gia ngân hàng Citigroup của chính phủ. Sau đó, ông Bush đã tuyên bố Washington sẵn sàng thực hiện hành động tương tự để giúp đỡ các tổ chức tài chính khác.
Tuyên bố của Tổng thống sắp mãn nhiệm Bush diễn ra dù chỉ hai phút, nhưng cũng không bỏ việc tán dương người kế nhiệm: "Tôi đã nói với Obama về quyết định của chúng tôi. Tôi nói với người Mỹ, và với Tổng thống đắc cử ngay trong lần đầu tiên gặp gỡ rằng: Bất cứ quyết định lớn nào của chúng tôi đưa ra trong giai đoạn chuyển giao này, cũng sẽ thông báo cho ông ấy".
Khoảng hơn một giờ sau đó, Tổng thống đắc cử Mỹ đã công bố đội ngũ kinh tế trong Nội các mới tại một cuộc họp báo ở Chicago và khẳng định, ông đã trò chuyện với ông Bush cùng Giám đốc Cục Dự trữ Liên bang vào sớm 24/11.
Trước đây, các Tổng thống Mỹ và người kế nhiệm cũng thường trò chuyện, tham vấn nhau, đặc biệt là về các cuộc khủng hoảng, nhưng không phải lúc nào cũng thuận lợi.
Chẳng hạn như tháng 12/1992, Bush "cha" tại Nhà Trắng đã nói vắn tắt với Clinton về kế hoạch gửi quân Mỹ tham gia sứ mệnh nhân đạo ở Somalia, và Clinton đã tỏ ý hoan nghênh. Tuy nhiên sau vụ 18 lính biệt kích Mỹ bị giết hại và kéo lê trên đường phố Mogadishu, Clinton bắt đầu rút quân. Toàn bộ quân Mỹ đã rút khỏi Somalia năm 1995.
Hay như sau cuộc bầu cử năm 1932, nước Mỹ vẫn nằm trong vòng quay cuộc Đại Suy thoái, Herbert Hoover cố gắng đưa ra một số sáng kiến nhưng tổng thống đắc cử Franklin Roosevelt từ chối hợp tác.
Xác định vị thế
Hôm 24/11, các kênh tin tức, video internet và thị trường "nín thở" chờ đợi tuyên bố từ Tổng thống đắc cử Obama. Khi tên tuổi vị tân Bộ trưởng Tài chính - hiện là Giám đốc Cục Dự trữ bang New York, Timothy Geithner - được công bố, chỉ số Công nghiệp Dow Jones đã tăng vọt gần 500 điểm (tương đương với 6,5%).
Obama, về mặt lí lẽ, cần nắm quyền điều hành, không chỉ là để trấn an thị trường mà còn là thiết lập vị trí vững chắc cho danh tiếng của mình. Cựu Thượng nghị sĩ Illinois không có nhiều "thành tích kinh tế" và chỉ mới vượt ra khỏi bang quê nhà khi ông tham gia tranh cử tổng thống.
"Không hiếm Tổng thống đắc cử tổ chức họp báo, nhưng trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế như thế này thì họp báo sẽ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi nó mang lại niềm tin cho người dân", Edwards nhấn mạnh.
Mặt khác, Bush cũng có động cơ riêng của mình. "Ở cấp độ lớn hơn, di sản của Bush nằm trong tay Obama", Tim Blessing, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Tổng thống tại Đại học Alvernia ở Reading, Pa nói. Càng làm việc cùng nhau, Bush sẽ càng có lòng tin với bất kể thành công nào của Obama trong năm tới.
|